Wstęp
Suplementacja witaminy D u dzieci budzi wiele pytań wśród rodziców i opiekunów. Pytanie, czy wybrać witaminę D czy D3 dla dzieci, ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia prawidłowego rozwoju młodego organizmu oraz skutecznej profilaktyki niedoborów [1][2]. W artykule przedstawiono różnice pomiędzy formami witaminy D, ich przyswajalność, skuteczność oraz zalecenia dotyczące suplementacji u najmłodszych.
Czym jest witamina D i jakie są jej formy?
Witamina D to rozpuszczalna w tłuszczach grupa związków, z których najważniejsze to witamina D2 (ergokalcyferol) i witamina D3 (cholekalcyferol) [4][6]. Witamina D3 pochodzi głównie ze źródeł zwierzęcych oraz jest syntetyzowana przez skórę pod wpływem promieniowania UVB [4][8]. Z kolei witamina D2 występuje w roślinach i produktach pochodzenia roślinnego, często wybierana bywa przez osoby stosujące dietę wegetariańską lub wegańską [5][6]. Obie formy spełniają tę samą rolę biologiczną w organizmie, lecz różnią się pod względem przyswajalności i stabilności [4][5].
Dlaczego suplementacja witaminy D u dzieci jest konieczna?
Suplementacja witaminą D zalecana jest dzieciom od pierwszych dni życia, głównie z powodu ograniczonej syntezy skórnej i niewielkiej ilości witaminy D w diecie, zwłaszcza w przypadku karmienia naturalnego [1]. W naszej strefie klimatycznej przez większą część roku synteza skórna jest niewystarczająca, dlatego konieczność suplementacji obejmuje również starsze dzieci i młodzież [1][3]. Niedobory witaminy D u dzieci są częste i powiązane z ryzykiem zaburzeń mineralizacji kości, co może wpływać na cały proces rozwoju [3].
Witamina D3 czy D2 – która forma jest lepsza dla dzieci?
Podstawową różnicą między formami witaminy D jest ich przyswajalność i skuteczność. Witamina D3 jest lepiej przyswajalna oraz skuteczniejsza w podnoszeniu poziomu aktywnej formy witaminy D we krwi w porównaniu z witaminą D2 [2][4]. D3, pozyskiwana głównie ze źródeł zwierzęcych i syntezowana przez skórę, stanowi około 90% krążącej we krwi witaminy D [4]. D2 natomiast, choć dostępna jest w suplementach opartych na roślinach, wykazuje niższą stabilność i mniejszą biodostępność [2][5]. Z tych powodów eksperci jednoznacznie rekomendują witaminę D3 jako standardową formę suplementacji u dzieci [2][4]. D2 pozostaje alternatywą dla tych, którzy z przyczyn dietetycznych nie sięgają po D3, lecz jej skuteczność w zapobieganiu i leczeniu niedoborów jest niższa [2][5].
Dawkowanie i zasady suplementacji witaminy D u dzieci
Dawkowanie witaminy D zależy od wieku i indywidualnych potrzeb dziecka. Zalecane dawki to 400 IU na dobę dla noworodków i niemowląt — o ile witamina nie jest suplementowana w mleku modyfikowanym [1]. Dla dzieci starszych — w zależności od ryzyka niedoboru oraz ekspozycji na słońce — zaleca się suplementację w zakresie 1000–5000 IU dziennie [3]. Proces uzupełniania witaminy D powinien być dostosowany do diety, aktywności dziecka oraz ilości podawanych preparatów, aby nie dopuścić ani do niedoboru, ani do przedawkowania [1][3][4].
Monitorowanie i bezpieczeństwo suplementacji
Aby suplementacja była bezpieczna i skuteczna, zaleca się regularne monitorowanie stężenia witaminy D we krwi, zwłaszcza w przypadku przewlekłego przyjmowania wysokich dawek [4]. Prawidłowy poziom u dzieci wynosi 30–50 ng/ml, a wartości poniżej 20 ng/ml świadczą o niedoborze [3][4]. Badanie poziomu 25(OH)D pozwala szybko zareagować na zbyt niskie lub zbyt wysokie stężenia i odpowiednio skorygować suplementację [4].
Proces metaboliczny i przyswajalność witaminy D
Witamina D3 produkowana jest w skórze pod wpływem promieni UVB, a następnie przekształcana w wątrobie i nerkach do aktywnej formy – kalcytriolu [4]. D3 pozostaje aktywna dłużej i w większym stopniu podnosi stężenie biologicznie czynnej witaminy D, co czyni ją wyborem pierwszego wyboru w profilaktyce i leczeniu niedoborów u dzieci [2][4]. Witamina D2, choć również bierze udział w tych samych przemianach, jest mniej trwała i gorzej wykorzystywana przez organizm [5].
Dieta dzieci bardzo rzadko pokrywa dostateczne zapotrzebowanie na witaminę D, a synteza skórna jest niewystarczająca przez większość roku kalendarzowego [1][2]. Z tego powodu regularna kontrola oraz właściwy wybór formy suplementu są zalecane przez specjalistów pediatrii i żywienia [1][3][4].
Podsumowanie — co wybrać: witaminę D czy D3 dla dzieci?
W świetle aktualnych danych witamina D3 jest rekomendowana jako standardowa i najskuteczniejsza forma suplementacji witaminy D u dzieci [2][4]. Zapewnia wyższą przyswajalność i skuteczność w utrzymaniu optymalnego poziomu tej witaminy we krwi. Witamina D2 to alternatywa dla dzieci na diecie roślinnej, jednak jej skuteczność jest mniejsza, a stabilność biologiczna niższa [2][5]. Systematyczna suplementacja od pierwszych dni życia, właściwe dawkowanie i monitorowanie poziomu witaminy D u dzieci to klucz do prawidłowego rozwoju i skutecznej profilaktyki niedoborów [1][3][4].
Źródła:
- https://pantabletka.pl/witamina-d-dla-noworodka-i-niemowlaka-analiza-i-opinia/
- https://forumpediatrii.pl/artykul/czym-rozni-sie-witamina-d-od-d3-wyjasniamy
- https://forumpediatrii.pl/artykul/suplementacja-witamina-d-u-dzieci-wskazowki-praktyczne
- https://www.mollers.pl/witamina-d-d2-i-d3-roznice/
- https://naturawit.pl/Witamina-D-czy-D3-blog-pol-1640595746.html
- https://juvit.pl/zdrowie-i-rozwoj/witamina-d/witamina-d-d2-d3-co-musisz-o-nich-wiedziec
- https://pantabletka.pl/jak-wybrac-najlepsza-witamine-d3/
- https://www.wapteka.pl/porady/witamina-d-d3-do-czego-sa-potrzebne-problemy-z-niedoborem-i-nadmiarem-witaminy-d/
- https://www.medicare.pl/artykuly/wszystko-o-witaminie-d-najczestsze-pytania-i-odpowiedzi-pacjentow.html
AktivKids.pl to portal o rozwoju i zdrowiu dzieci dla rodziców, którzy cenią rzetelną wiedzę podaną bez zbędnych ozdóbek. Łączymy ekspertyzę specjalistów z praktyką codziennego rodzicielstwa – piszemy o tym, co faktycznie działa, nie o tym, co brzmi pięknie w teorii. Żadnych rewolucji ani cudownych metod, tylko sprawdzona wiedza, zdrowy rozsądek i szacunek dla tego, że rodzicielstwo jest wystarczająco trudne bez dodatkowej presji idealności.