Wybór pomiędzy kwasem L-askorbinowym a kwasem askorbinowym jest zagadnieniem, które często pojawia się wśród osób zainteresowanych suplementacją witaminy C. Już na początku należy podkreślić, że nie istnieje praktyczna różnica między tymi dwiema nazwami – obie opisują identyczną, aktywną biologicznie formę witaminy C stosowaną w profilaktyce oraz terapii[3][5]. W dalszej części artykułu znajdziesz szczegółowe, kluczowe informacje o właściwościach, działaniu oraz wpływie witaminy C na organizm, co ułatwi wybór świadomego i skutecznego wsparcia zdrowia.
Czym jest kwas askorbinowy i kwas L-askorbinowy?
Kwas askorbinowy, znany szerzej jako witamina C, to organiczny związek należący do grupy nienasyconych alkoholi polihydroksylowych, rozpuszczalnych w wodzie[8]. Kwas L-askorbinowy to po prostu naturalna postać tej witaminy, której nazwa pochodzi od słowa „scorbutus” – szkorbut, choroba powstała w wyniku niedoboru witaminy C[1]. Zarówno w suplementach, jak i preparatach leczniczych, spotkasz wyłącznie biologicznie aktywną formę, czyli L-izomer kwasu askorbinowego, będący jedynym właściwym związkiem o aktywności witaminy C[3][5].
W praktyce rynkowej, różnica terminologiczna nie przekłada się na różnicę w skuteczności czy biodostępności – oba terminy są synonimami tej samej substancji czynnej[3][5].
Podstawowe funkcje biologiczne witaminy C
Główną rolą kwasu askorbinowego jest pełnienie funkcji naturalnego antyoksydantu, skutecznie chroniącego komórki przed stresem oksydacyjnym i negatywnym działaniem wolnych rodników tlenowych[2]. Witamina C oddaje elektrony reaktywnym cząsteczkom, takim jak wolne rodniki, zapobiegając uszkodzeniu białek, tłuszczów oraz DNA[2].
Jest niezbędna dla prawidłowego działania układu odpornościowego poprzez stymulację produkcji interferonów, aktywację komórek „natural killer” oraz nasilenie ruchliwości fagocytów[2][5]. Uczestniczy w syntezie kolagenu – białka będącego podstawowym budulcem skóry, naczyń krwionośnych, kości i zębów, co wpływa na elastyczność tkanek i szybkość regeneracji[1][4]. Ponadto, witamina C zwiększa przyswajalność żelaza pochodzenia roślinnego, wspomaga metabolizm energetyczny poprzez udział w syntezie karnityny, reguluje gospodarkę lipidową i glukozową oraz obniża ciśnienie krwi[2][1].
Wpływ na skórę i starzenie
Witamina C odgrywa kluczową rolę w syntezie kolagenu, co przekłada się na utrzymanie sprężystości i prawidłowej struktury skóry[1]. Jej silne właściwości antyoksydacyjne chronią komórki skóry przed szkodliwymi czynnikami środowiskowymi i spowalniają procesy starzenia poprzez neutralizowanie wolnych rodników[1].
Oprócz ogólnej poprawy kondycji skóry, witamina C może rozświetlić cerę, zniwelować przebarwienia oraz wspierać redukcję zaczerwienień[1]. Zwiększa szybkość gojenia się ran, wzmacnia dziąsła i zęby oraz przeciwdziała powstawaniu paradontozy, próchnicy i zapaleniu dziąseł[4].
Zastosowanie i efekty zdrowotne
Zarówno kwas L-askorbinowy, jak i kwas askorbinowy, wykorzystywane są w leczeniu przeziębień, gdzie skutecznie skracają czas trwania infekcji i łagodzą jej objawy[4]. Witamina C szeroko stosowana jest w profilaktyce oraz terapii szkorbutu, paradontozy, problemów z dziąsłami i innymi schorzeniami wynikającymi z niedoboru tego składnika pokarmowego[4].
Dzięki wpływowi na metabolizm energetyczny, regularna suplementacja ogranicza uczucie zmęczenia i znużenia[5]. Ponadto, witamina C bierze udział w przemianach metabolicznych innych związków, takich jak fenyloalanina, tyrozyna, kwas foliowy, noradrenalina, histamina, żelazo i węglowodany[4].
Mechanizm działania i stabilność substancji
Mechanizm działania kwasu askorbinowego opiera się na roli donora elektronów, dzięki czemu jest czynnikiem redukującym (antyoksydantem)[2]. Ta właściwość pozwala witaminie C chronić komórki przed uszkodzeniem oksydacyjnym – oddając elektron reaktywnej cząsteczce, staje się mniej reaktywny kwas L-dehydroaskorbinowy[5].
Proces ten chroni przed niszczeniem struktury DNA, białek oraz błon komórkowych. Witamina C bierze także udział w procesach utleniania i redukcji zachodzących w komórkach, zapewniając optymalne warunki do przebiegu przemian biochemicznych odpowiedzialnych za zdrowie całego organizmu[4].
Podsumowanie: Kwas L-askorbinowy czy askorbinowy?
Podsumowując wybór pomiędzy kwasem L-askorbinowym a kwasem askorbinowym, należy stanowczo podkreślić, że pod względem chemicznym i biologicznym są to dokładnie te same formy witaminy C, identyczne w działaniu i skuteczności[3][5]. Nie różnią się przyswajalnością ani zastosowaniem, a wybór określenia na opakowaniu preparatu nie wskazuje na unikalne cechy czy wyższą efektywność.
Kluczowe pozostaje regularne dostarczanie skutecznej, aktywnej biologicznie witaminy C w odpowiednich ilościach, niezależnie od nazwy produktu. Witamina ta pełni bowiem niezastąpioną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu oraz w utrzymaniu zdrowia skóry, dziąseł, naczyń krwionośnych i układu odpornościowego[1][2][4]. Jeśli zależy Ci na skutecznej suplementacji, sięgnij po preparaty zawierające deklarowaną ilość czystego kwasu L-askorbinowego/askorbinowego i zwróć uwagę na producenta suplementu oraz jego certyfikaty jakości.
Źródła:
- [1] https://diag.pl/pacjent/definicje/kwas-askorbinowy/
- [2] https://noyopharm.com/wlasciwosci-witaminy-c-kwas-askorbinowy-i-jego-rola-dla-zdrowia
- [3] https://sklep.brat.pl/pl/blog/2021/07/Kwas-L-askorbinowy-i-jego-wszechstronne-wlasciwosci/39
- [4] https://www.doz.pl/leki/w1386-witamina_c_kwas_askorbinowy
- [5] https://formeds.pl/pages/witamina-c
- [8] https://pl.wikipedia.org/wiki/Kwas_askorbinowy
AktivKids.pl to portal o rozwoju i zdrowiu dzieci dla rodziców, którzy cenią rzetelną wiedzę podaną bez zbędnych ozdóbek. Łączymy ekspertyzę specjalistów z praktyką codziennego rodzicielstwa – piszemy o tym, co faktycznie działa, nie o tym, co brzmi pięknie w teorii. Żadnych rewolucji ani cudownych metod, tylko sprawdzona wiedza, zdrowy rozsądek i szacunek dla tego, że rodzicielstwo jest wystarczająco trudne bez dodatkowej presji idealności.