Co to jest askorbinian i jakie ma zastosowanie?

Askorbinian to sól kwasu L-askorbinowego, znana szeroko jako forma witaminy C z dodatkiem sodu, dzięki czemu jej stosowanie jest lepiej tolerowane przez organizm, szczególnie przez przewód pokarmowy. Ta forma witaminy C pełni kluczową rolę jako przeciwutleniacz, wspiera funkcje odpornościowe organizmu i jest niezbędna dla prawidłowej budowy oraz odnowy tkanek łącznych, w tym naczyń krwionośnych^[1][2][3].

Charakterystyka askorbinianu

Askorbinian sodu powstaje w wyniku połączenia kwasu askorbinowego (witamina C) z sodem, co wpływa zarówno na jej lepszą tolerancję przez żołądek, jak i na właściwości fizykochemiczne. Kwas askorbinowy obecny w askorbinianie to biała, krystaliczna substancja bez zapachu o masie cząsteczkowej 176,13 g/mol^[4]. Istotnym parametrem rozróżniającym jest pH: czysty kwas askorbinowy charakteryzuje się silnym odczynem kwasowym (pH 2,2-2,5 dla 5% roztworu), podczas gdy 10% roztwór askorbinianu sodu jest delikatnie zasadowy (pH 7,3-7,6), co oznacza mniejsze ryzyko podrażnień dla układu pokarmowego^[2][3].

Askorbinian sodu zachowuje pełnię właściwości witaminy C i jest dobrze przyswajany – po spożyciu wchłania się głównie w jelicie cienkim i dwunastnicy w 70-80%^[7]. Porcja 1 g askorbinianu sodu dostarcza ok. 889 mg czystej witaminy C^[3].

Rola kwasu askorbinowego w organizmie

Kwas askorbinowy oraz jego sód odgrywają kluczową rolę w procesach biochemicznych, będąc niezbędnymi do produkcji kolagenu, karnityny i hormonów steroidowych oraz peptydowych^[1][5]. Kolagen stanowi główne białko budulcowe tkanek łącznych i naczyń krwionośnych, odpowiadając za ich prawidłową strukturę i wytrzymałość. Witamina C uczestniczy także w hydroksylacji proliny i lizyny – aminokwasów koniecznych dla stabilności kolagenu^[1][5]. Ocenia się, że szlak kolagenowy obejmuje udział nawet 30% wszystkich białek organizmu^[1].

Kwas askorbinowy bierze również udział w produkcji karnityny, umożliwiającej transport kwasów tłuszczowych do mitochondriów oraz w syntezie przekaźników neuronalnych, kluczowych dla prawidłowego działania układu nerwowego^[1][5].

Właściwości przeciwutleniające i wpływ na odporność

Jedną z najważniejszych funkcji witaminy C jest rola silnego przeciwutleniacza. Jako przeciwutleniacz askorbinian sodu skutecznie redukuje wolne rodniki tlenowe i chroni komórki organizmu przed uszkodzeniem wywołanym stresem oksydacyjnym^[1][6][10]. Funkcja ta jest kluczowa w prewencji uszkodzeń ścian komórkowych, DNA oraz białek enzymatycznych.

Witamina C wpływa także na procesy immunologiczne – stymuluje aktywność komórek fagocytarnych, limfocytów i komórek NK, wzmacniając ochronę przed bakteriami i wirusami^[2][6]. Jednocześnie zmniejsza toksyczność endotoksyn bakteryjnych (lipopolisacharydów) i redukuje stany zapalne^[2].

Przewagi askorbinianu nad kwasem askorbinowym

Askorbinian sodu zapewnia efektywność witaminy C przy wyraźnie większej łagodności dla żołądka w porównaniu z czystym kwasem askorbinowym o silnym odczynie kwasowym^[2][3]. Dzięki zasadowemu pH, rekomendowany jest osobom cierpiącym na nadkwasotę, refluks, zgagę, wrzody żołądka lub inną nadwrażliwość przewodu pokarmowego^[3].

Dodatkowo komponent sodu obecny w askorbinianie łagodzi potencjalnie drażniące działanie kwasu askorbinowego na śluzówkę żołądka oraz jelit, umożliwiając dłuższe stosowanie większych dawek witaminy C bez typowych objawów niepożądanych po stronie układu pokarmowego^[2][3].

Dodatkowe korzyści zdrowotne

Askorbinian sodu wspiera wchłanianie żelaza niehemowego, co jest szczególnie istotne dla osób zagrożonych niedokrwistością. Uczestniczy w magazynowaniu żelaza i wspomaga jego transport, pomagając w utrzymaniu właściwego poziomu hemoglobiny we krwi^[5].

Organizm ludzki nie potrafi syntetyzować witaminy C, dlatego jej podaż z dietą lub suplementami – w tym w formie askorbinianu – jest konieczna dla zachowania zdrowia oraz prawidłowego funkcjonowania wszystkich tkanek i układów^[6][8].

Podsumowanie

Askorbinian to forma witaminy C o zwiększonej biodostępności i lepszej tolerancji dla układu trawiennego. Oferuje identyczną skuteczność działania jak czysty kwas askorbinowy, lecz minimalizuje ryzyko podrażnień żołądka i jest szczególnie polecany osobom z nadwrażliwością przewodu pokarmowego. Jego kluczowe właściwości obejmują działanie antyoksydacyjne, wsparcie procesu syntezy kolagenu, wspieranie odporności, obniżanie stanów zapalnych oraz wspomaganie wchłaniania żelaza^{[1][2][3][5][6][10]}.

Źródła:

• [1] https://allnutrition.pl/blog-13/Askorbinian_sodu_%E2%80%93_co_to_jest_Wlasciwosci_i_dzialanie-blog2444.html
• [2] https://vitmeup.pl/askorbinian-sodu/
• [3] https://www.magicznyogrod.pl/askorbinian_sodu_w_proszku
• [4] https://www.liposhell.pl/images/pdf/2._Janda_K._et_al._2015.pdf
• [5] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/63300,witamina-c
• [6] https://noyopharm.com/wlasciwosci-witaminy-c-kwas-askorbinowy-i-jego-rola-dla-zdrowia
• [7] https://gemini.pl/poradnik/artykul/witamina-c-kwas-askorbinowy-wlasciwosci-rola-i-zastosowanie/
• [8] https://pl.wikipedia.org/wiki/Kwas_askorbinowy
• [10] https://www.medicare.pl/artykuly/witamina-c-kwas-askorbinowy-wlasciwosci-i-rola-w-organizmie.html