**Gaworzenie** u niemowląt to etap niezwykle istotny dla rozwoju mowy i komunikacji. W miarę jak dzieci przechodzą od głużenia do bardziej złożonych dźwięków, otwiera się przed nimi świat językowej ekspresji. Jakie są kluczowe momenty tego procesu i co go charakteryzuje? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w poniższym artykule.
Początki gaworzenia
**Gaworzenie** zazwyczaj pojawia się około **5-6 miesiąca życia** dziecka. Choć niektóre źródła sugerują, że może ono wystąpić wcześniej, już w 3 miesiącu, lub później, nawet w 12 miesiącu, typowy zakres to 5-9 miesięcy [1][2][4][5]. Ten proces jest kluczowy, ponieważ różni się od wcześniejszego głużenia – etapu, w którym dźwięki emitowane przez niemowlę są bardziej przypadkowe i melodyjne [1][3][6][7].
Charakterystyka gaworzenia
Gaworzenie jest etapem świadomego powtarzania dźwięków, takich jak sylaby złożone z samogłosek i spółgłosek (np. ga-ga, ma-ma-ma). Odbywa się ono poprzez reakcję na głosy opiekunów i jest wynikiem naśladowania mowy otoczenia [1][2].
Ten rodzaj wokalizacji wymaga nie tylko kontroli słuchowej, ale również angażuje aparat mowy dziecka, wzmacniając mięśnie warg, języka i strun głosowych. Proces ten sprzyja również kształtowaniu percepcji słuchowej, co jest istotne dla dalszego rozwoju językowego [4][6][7].
Rola słuchu i unikalne cechy gaworzenia
Kontrola słuchowa odgrywa kluczową rolę w procesie **gaworzenia**, wyróżniając go od głużenia, które jest bezwarunkowe i nie jest zależne od słuchu – występuje nawet u dzieci niesłyszących [1][3][6][7]. Niemowlęta, kontrolując usłyszane dźwięki, ćwiczą nie tylko mowę, ale również rozwijają umiejętności motoryczne, tak jak w przypadku innych etapów rozwoju, np. siadania.
Gaworzenie w kontekście języka i kultury
Choć **gaworzenie** jest procesem uniwersalnym, po 6. miesiącu życia dziecka zaczyna się on dostosowywać do specyfiki języka otoczenia. Początkowe dźwięki obejmują wszystkie znane ludzkości dźwięki mowy, lecz z czasem zakres ten zawęża się do fonemów używanych w języku, którym posługują się opiekunowie dziecka [2][5].
Ten etap rozwojowy jest więc kluczowy nie tylko z punktu widzenia nauki mowy, ale także jako przygotowanie do dalszej komunikacji językowej, kiedy dziecko zaczyna formować pierwsze słowa i zdania.
Podsumowanie
Podsumowując, **gaworzenie** to ważny krok w rozwoju mowy dziecka. To nie tylko świadomy proces naśladowczy, ale również trening mięśni oraz rozwój percepcji słuchowej i językowej. Etap ten przygotowuje do płynnego przejścia do kolejnych, bardziej zaawansowanych form komunikacji językowej.
Źródła:
- [1] https://www.bobowozki.com.pl/blog/porady/kiedy-dziecko-zaczyna-gaworzyc
- [2] https://pl.wikipedia.org/wiki/Gaworzenie
- [3] https://ppp.bedzin.pl/etapy-rozwoju-mowy-dzieci/
- [4] https://www.fundacjameritum.com/blog/jak-wyglada-prawidlowy-rozwoj-mowy-dziecka
- [5] https://mowologia.pl/artykuly/etapy-rozwoju-mowy-dziecka.html
- [6] https://poradniabialobrzegi.szkolnastrona.pl/art,4,abc-prawidlowego-rozwoju-mowy
- [7] https://ps.zpolesnapodlaska.pl/rozwoj-mowy-dziecka,76,pl
- [8] https://gugukabi.pl/gluzenie-a-gaworzenie/

AktivKids.pl to portal o rozwoju i zdrowiu dzieci dla rodziców, którzy cenią rzetelną wiedzę podaną bez zbędnych ozdóbek. Łączymy ekspertyzę specjalistów z praktyką codziennego rodzicielstwa – piszemy o tym, co faktycznie działa, nie o tym, co brzmi pięknie w teorii. Żadnych rewolucji ani cudownych metod, tylko sprawdzona wiedza, zdrowy rozsądek i szacunek dla tego, że rodzicielstwo jest wystarczająco trudne bez dodatkowej presji idealności.
