**Gaworzenie** u niemowląt to etap niezwykle istotny dla rozwoju mowy i komunikacji. W miarę jak dzieci przechodzą od głużenia do bardziej złożonych dźwięków, otwiera się przed nimi świat językowej ekspresji. Jakie są kluczowe momenty tego procesu i co go charakteryzuje? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w poniższym artykule.

Początki gaworzenia

**Gaworzenie** zazwyczaj pojawia się około **5-6 miesiąca życia** dziecka. Choć niektóre źródła sugerują, że może ono wystąpić wcześniej, już w 3 miesiącu, lub później, nawet w 12 miesiącu, typowy zakres to 5-9 miesięcy [1][2][4][5]. Ten proces jest kluczowy, ponieważ różni się od wcześniejszego głużenia – etapu, w którym dźwięki emitowane przez niemowlę są bardziej przypadkowe i melodyjne [1][3][6][7].

Charakterystyka gaworzenia

Gaworzenie jest etapem świadomego powtarzania dźwięków, takich jak sylaby złożone z samogłosek i spółgłosek (np. ga-ga, ma-ma-ma). Odbywa się ono poprzez reakcję na głosy opiekunów i jest wynikiem naśladowania mowy otoczenia [1][2].

Ten rodzaj wokalizacji wymaga nie tylko kontroli słuchowej, ale również angażuje aparat mowy dziecka, wzmacniając mięśnie warg, języka i strun głosowych. Proces ten sprzyja również kształtowaniu percepcji słuchowej, co jest istotne dla dalszego rozwoju językowego [4][6][7].

Rola słuchu i unikalne cechy gaworzenia

Kontrola słuchowa odgrywa kluczową rolę w procesie **gaworzenia**, wyróżniając go od głużenia, które jest bezwarunkowe i nie jest zależne od słuchu – występuje nawet u dzieci niesłyszących [1][3][6][7]. Niemowlęta, kontrolując usłyszane dźwięki, ćwiczą nie tylko mowę, ale również rozwijają umiejętności motoryczne, tak jak w przypadku innych etapów rozwoju, np. siadania.

  Jaki jest sposób na domowe spa z dzieckiem?

Gaworzenie w kontekście języka i kultury

Choć **gaworzenie** jest procesem uniwersalnym, po 6. miesiącu życia dziecka zaczyna się on dostosowywać do specyfiki języka otoczenia. Początkowe dźwięki obejmują wszystkie znane ludzkości dźwięki mowy, lecz z czasem zakres ten zawęża się do fonemów używanych w języku, którym posługują się opiekunowie dziecka [2][5].

Ten etap rozwojowy jest więc kluczowy nie tylko z punktu widzenia nauki mowy, ale także jako przygotowanie do dalszej komunikacji językowej, kiedy dziecko zaczyna formować pierwsze słowa i zdania.

Podsumowanie

Podsumowując, **gaworzenie** to ważny krok w rozwoju mowy dziecka. To nie tylko świadomy proces naśladowczy, ale również trening mięśni oraz rozwój percepcji słuchowej i językowej. Etap ten przygotowuje do płynnego przejścia do kolejnych, bardziej zaawansowanych form komunikacji językowej.

Źródła:

  • [1] https://www.bobowozki.com.pl/blog/porady/kiedy-dziecko-zaczyna-gaworzyc
  • [2] https://pl.wikipedia.org/wiki/Gaworzenie
  • [3] https://ppp.bedzin.pl/etapy-rozwoju-mowy-dzieci/
  • [4] https://www.fundacjameritum.com/blog/jak-wyglada-prawidlowy-rozwoj-mowy-dziecka
  • [5] https://mowologia.pl/artykuly/etapy-rozwoju-mowy-dziecka.html
  • [6] https://poradniabialobrzegi.szkolnastrona.pl/art,4,abc-prawidlowego-rozwoju-mowy
  • [7] https://ps.zpolesnapodlaska.pl/rozwoj-mowy-dziecka,76,pl
  • [8] https://gugukabi.pl/gluzenie-a-gaworzenie/