Karmienie piersią jest zalecane jako najlepsza forma żywienia niemowląt i działa ochronnie przed alergią pokarmową. Mimo tego nawet dzieci karmione wyłącznie mlekiem matki mogą doświadczać alergii pokarmowej wynikającej z obecności alergenów w mleku kobiecym. Kluczowe alergeny przechodzą do organizmu dziecka poprzez spożywane przez matkę produkty. Z tego powodu wiele rodzin szuka odpowiedzi na pytanie: co uczula dziecko karmione piersią?.
Jakie substancje uczulają niemowlęta karmione piersią?
Głównym mechanizmem występowania alergii jest przenikanie białek pokarmowych spożywanych przez matkę do jej mleka. Największe znaczenie mają białka mleka krowiego oraz jaja kurze. Do innych potencjalnie uczulających składników zalicza się zboża zawierające gluten, ryby, owoce morza, orzechy, zwłaszcza ziemne, soję i seler. Przeniknięcie tych białek do mleka matki jest udowodnione i może prowadzić do objawów alergii u wrażliwych niemowląt [3][5].
Różnica między alergią a nietolerancją pokarmową polega na angażowaniu układu immunologicznego w przypadku alergii. Symptomy wynikają właśnie z niewłaściwej reakcji obronnej organizmu dziecka [4].
Chociaż karmienie piersią zmniejsza ryzyko rozwoju alergii pokarmowej, to jednak u około 0,5–1% niemowląt karmionych wyłącznie piersią pojawiają się objawy uczulenia. U dzieci karmionych mlekiem modyfikowanym alergia pokarmowa dotyka nawet 6–8% niemowląt [3].
Objawy alergii u dziecka karmionego piersią
Reakcja alergiczna może przyjmować wiele różnych postaci, niezależnie od wieku dziecka. Objawy alergii mogą dotyczyć skóry, przewodu pokarmowego lub układu oddechowego. Typowe są:
- reakcje skórne: świąd, pokrzywka, obrzęk, zaostrzenie atopowego zapalenia skóry [1][2]
- dolegliwości pokarmowe: bóle brzucha, wymioty, biegunka, ulewania, kolki [1][3]
- objawy ze strony dróg oddechowych: suchy kaszel, świszczący oddech, duszność, katar [1]
Zmiany skórne, zwłaszcza na twarzy, w zgięciach łokciowych, kolanowych oraz w pachwinach, są najczęściej pierwszym sygnałem uczulenia na białko mleka krowiego [2]. Często pojawiają się z opóźnieniem, nawet do 48 godzin po zjedzeniu przez mamę uczulającego produktu [5].
Znaczną część objawów alergii można łatwo pomylić z innymi schorzeniami niemowląt, np. potówkami czy trądzikiem niemowlęcym. Właściwa interpretacja symptomów jest zatem kluczowa [3].
Anafilaksja – najcięższa postać reakcji alergicznej
Najgroźniejszą i na szczęście rzadką reakcją alergiczną jest anafilaksja. Objawia się błyskawicznym pojawieniem się obrzęku, trudnościami z oddychaniem, silnym spadkiem ciśnienia i grozi wstrząsem. U dziecka występuje nagły obrzęk ust, języka, gardła, zaczerwienienie skóry, kaszel i duszność. Brak natychmiastowej pomocy może prowadzić do utraty przytomności, a nawet zgonu [1][6].
Jak rozpoznać, co uczula niemowlę karmione piersią?
Ocena przyczyny alergii polega na świadomej obserwacji zależności między tym, co spożywa matka, a reakcją dziecka. Czasem objawy alergii pokarmowej pojawiają się natychmiast po posiłku, częściej jednak ujawniają się z opóźnieniem wynoszącym od kilku godzin do nawet dwóch dni [5][7].
Więcej niż 90% alergii pokarmowych pojawia się na skutek błędnego rozpoznania pokarmu przez układ odpornościowy dziecka. Istotne jest, aby nie wprowadzać diet eliminacyjnych na własną rękę i zawsze konsultować się z pediatrą lub dietetykiem [2][7].
Postępowanie w przypadku alergii pokarmowej u niemowląt
Nie ma przeciwwskazań do kontynuowania karmienia piersią nawet wtedy, gdy u dziecka rozpoznano alergię na określone składniki pokarmowe. Eliminacja potencjalnego alergenu z diety matki powinna odbywać się wyłącznie pod nadzorem lekarza lub dietetyka, po potwierdzeniu rozpoznania alergii [2].
Nie istnieje specyficzna dieta „mamy karmiącej”. Prawidłowy jadłospis powinien być różnorodny, zbilansowany i wolny od wysoko przetworzonej żywności. Wszelkie restrykcje wprowadza się jedynie w przypadku potwierdzonej alergii pokarmowej u dziecka [2].
Podsumowanie
Najczęstszym powodem uczulania dziecka karmionego piersią są białka mleka krowiego i jaja kurze spożywane przez matkę. Objawy dotyczą głównie skóry, przewodu pokarmowego oraz dróg oddechowych i pojawiają się w różnym czasie od spożycia alergenu. Karmienie piersią pozostaje czynnikiem ochronnym w profilaktyce alergii pokarmowej. Przy podejrzeniu uczulenia kluczowa jest konsultacja ze specjalistą i unikanie samodzielnej eliminacji produktów z diety.
Źródła:
- https://www.mustela.pl/blogs/news/alergia-pokarmowa-u-dziecka-karmionego-piersia
- https://zdrowedziecko.com/co-uczula-niemowleta-karmione-piersia-wyjasnia-dietetyk/
- https://alergianamlekokrowie.pl/wszystko-o-alergii-pokarmowej/alergia-pokarmowa-u-dziecka-karmionego-piersia/
- https://1000dni.pl/zywienie-i-rozwoj-niemowlecia/alergia-pokarmowa-u-dziecka-karmionego-piersia
- https://www.zdrowystartwprzyszlosc.pl/alergia-pokarmowa-u-dziecka-karmienie-piersia
- https://femaltiker.pl/karmienie-piersia/moje-dziecko-ma-alergie
- https://www.rossmann.pl/inspiracja/dieta-karmiacej-matki-czyli-co-uczula-maluszka,1546
AktivKids.pl to portal o rozwoju i zdrowiu dzieci dla rodziców, którzy cenią rzetelną wiedzę podaną bez zbędnych ozdóbek. Łączymy ekspertyzę specjalistów z praktyką codziennego rodzicielstwa – piszemy o tym, co faktycznie działa, nie o tym, co brzmi pięknie w teorii. Żadnych rewolucji ani cudownych metod, tylko sprawdzona wiedza, zdrowy rozsądek i szacunek dla tego, że rodzicielstwo jest wystarczająco trudne bez dodatkowej presji idealności.